Press "Enter" to skip to content

Skrócona historia przemysłu na Górnym Śląsku

Górny Śląsk od bardzo długiego czasu kojarzony jest w Polsce i zagranicą jako region typowo przemysłowy. Początkowo przez całe wieki charakter Górnego Śląska był typowo rolniczy, rozwijał się on znacznie mniej intensywnie niż Dolny Śląsk, który był znacznie bogatszą prowincją ówczesnego Królestwa Czech. Wszystko uległo diametralnej zmianie po rozpoczęciu rewolucji przemysłowej. Gwałtowny rozwój przemysłu w całej Europie Zachodniej, której cały Śląsk był od zawsze integralną częścią doprowadził do dużego zapotrzebowania na surowce takie jak węgiel i rudy metali. Okazało się iż bogate pokłady tych surowców zalegają pod górnośląską ziemią w wyniku czego w ciągu zaledwie kilku pokoleń krajobraz i charakter Górnego Śląska zmienił się na zawsze. W wyniku wojen śląskich niemal cały teren Śląska zmienił właściciela. Śląsk stanowiący od wieków część Królestwa Czech (nad którym to z kolei zwierzchność utrzymywała Austria) został podbity przez Królestwo Prus, przy Czechach pozostał jedynie skrawek Górnego Śląska, tzn. księstwa Cieszyńskie i Opawskie.

koenigshuetteNa Górny Śląsk od zawsze ściągali koloniści, przede wszystkim z terenów Niemiec i Niderlandów. W XIX w. dodatkowo zaczęła napływać w poszukiwaniu pracy ludność polska z terenów Królestwa Polskiego zajętych przez Rosję i Austrię. Wielonarodowościowy charakter Górnego Śląska od zawsze był czymś normalnym a ludność władała zwykle dwoma językami. Do rozwoju przemysłu na ziemiach śląskich przyczyniło się również zniesienie w Cesarstwie Niemiec obowiązku pańszczyzny w XIX w. Wielu śląskich chłopów mogło poprawić swój los związując go z bardziej popłatną ale i niebezpieczną pracą w kopalniach jakie wyrastały jak grzyby po deszczu.

Śląsk w XIX w.

Rozwój przemysłu na Śląsku doprowadził do wzrostu zamożności jego mieszkańców. Wsie zamieniały się w miasta, a te istniejące zyskiwały na znaczeniu i dobrobycie. Wprowadzano najnowsze zdobycze techniki. Właściciele kopalni i zakładów przemysłowych w dużej mierze dbali o potrzeby swych pracowników (oczywiście jak na normy z przełomu XIX/XX wieku) czego przykładem są choćby katowickie dzielnice Nikiszowiec i Giszowiec, które powstały jako osiedla domków robotniczych – zresztą śląskie familoki są do dziś wizytówką tego jak rozwój przemysłu wpłynął na tę ziemię.